Öncelikle bu PHP script dilini bulan adam Rasmus Lerdorf ‘un ta kendisidir. Bu şahıs öncelikle kendi web sayfasında kullanmış ve zamanla geliştirmiştir bu dili. Hatta PHP adı; P’ersonel H’ome P’age den gelmektedir. Tabi tek başına ortaya çıkmamıştır bu PHP, aslında bu script dili de HTML ‘ye gömülü bir dildir. PHP dilini kullananların bu dili seçmekteki ana sebepleri dinamik bir havasının olmasıdır. PHP dilinin sentaksı (söz dizimi) gelişirken genel olarak C, Java, Perl ‘den asinlenilmiştir. Yani bu dillerden anlayanlar PHP ye geçtiklerinde pek bi zorluk çekmezler.
Aslında PHP kendisini kullanan kişinin ellerinde hayat bulur. ( nasıl bir cümle oldu ben de anlamadım) Yani bir PHP tasarlayıcısının yaptığı şey HTML kodlarının içindeki PHP kodlarını ayrıştırıp onları kendine göre işler.
PHP Dilinin Yapısı
PHP aslında HTML gömmeli bir dildir demiştik. Yani aynı sayfada hem HTML hem de PHP rahatlıkla kullanılabilir (Kod içinde HTML den PHP ye geçmek için şu dökümana bakın). Bu kullanımı daha iyi anlamak için örnek verelim;
<TABLE SIZE=”500″> <TR> <TD><? PHP kodu buraya yazılacak ?><TD> …
HTML taglari içinde de PHP kullanmak için şu metod seçilmeli:
<TABLE SIZE="<?PHP Buraya PHP kodu yazılacak ?>" ...
Veya:
<script language="php"> Buraya PHP kodu yazılacak </script>
Ve İlk ‘Hello World’ cümlemiz:
<html> <head> <title>Example</title> </head> <body> <? echo "Hello World..."; ?> </body> </html>
Browser bunu bize:
Hello World...
şeklinde gösterecektir.
Değişkenler
PHP değer ve adres atama metodunu değişkenler üzerinde kullanabilir. Mesela burada & imgesi önüne geçtiği değişkenin değerini değil adresin işlemde olmasını sağlar.
Önceden Tanımlı Değişkenler
PHP kandini tasarımlayan programcıya global olarak önceden bazı değişkenler verir. Bunları sıralamak istersek;
- PHP modül olarak çalıştırılıyorsa web sunucusunun gördüğü ve PHP scriptine aktardığı çevre değişkenleri.
- CGI değişkenleri
- Sunucunun kendi oluşturduğu değişkenler olarak sıralanabilir.
PHP CGI olarak çalıştırılıyorsa CGI hariç diğerleri değişiklik gösterebilir. PHP bir başka bir program ya da komut satırlarından çalışıyorsa (www.securityhome.org) zaten sunucunun kendi değişikliklerini görmesi söz konusu olamaz değil mi? Bu sebeple geçerli olan çevre değişkenleri içinde bulunduğu shell ya da programın set ettiği değişkenlerdir.
Kullanıcıdan PHP Scriptine Gelen Değişkenler
Bu belki de PHP nin en güzel özelliklerinden birisidir dışarıdan gelen değişkenlerin hiçbir çözümlemeye gerek duyulmadan rahatça kullanılması…
<form action="foo.php3" method="post"> Adınız: <input type="text" ad="name"><br> <input type="submit" name="submit" value="Tamam"> </form>
Mesela yukardaki formda bulunan değişkenler PHP içerisinde aşağıdaki gibi çok daha kolay bi şekilde kullanılabilir.
<? echo "Adiniz:".$name; ?>
Veriable Veriables
Türkçesi dinamik değişebilen değişkenlerdir. PHP program yazımını baya bi esnekleştiriyor. Yani recursive yapılabileceğini düşündüğünüz pek çok şeyi bunlara yaptırabilirsiniz. Mesela aşağıdaki kod çıktı olarak “Hello Word” basar.
$a = "hello"; $$a = "world"; echo "$a $a{$a}";
Type Juggling & Type Casting
PHP; integer, float, string, array gibi değişken tipleri içerir. Ama değişkenlerin tipi sabit değildir. Yani demektir ki çalışma anında değişkenlerinizin tipini değiştirebilirsiniz. ( Type Juggling)
İsteyen durumların olmasını engellemek için Type Casting ‘i kullanarak değişkenlerimizin değerinin nasıl yorumlanmasını istediğimizi beliryebiliriz.
Diziler
*- Dizilere rastgele (random) erişim yanında sıradan (suquential) ve kuyruk (que) verisi içinde kullanılma özellikleri yüklenmiştir.
*- PHP de Perl ‘de olduğu gibi associavite diziler tanımlanabiliyor. Bu dizilere (random) erişim yanında sıradan erişim olanağı veren list ve each gibi fonksiyonlar da tanınmıştır.
*- Önemli bir nokta daha var ki dizinlerin çalışma anında büyüyebilmesi… (Bu durum PHP konfigüasyonunda gerekli ayar yapılmadan dikkatsiz (www.securityhome.org) kullanılırsa işletim sizteminin bile göçmesine neden olabilir.)
*- Dizilerin index boyutları da dinamil olarak değiştirilebilir.
Fonksiyonlar
*- Recursive fonksiyon çağrıları yapılabilir.
*- Dinamik değişen fonksiyonlar kullanılabilir.
*- Static değişkenler kullanılarak fonksiyonlara geri dönüşlerde değişkenin son aldığı değer kullanılabilir.
*- Fonksiyon parametreleri standart değer alabilecek şekilde ayarlanabilir.
*- Fonksiyonlar değişik sayıda parametre kullanabilir.
*- Fonksiyon dışındaki global değerlerin kullanım için tanımlama işi programcıya bırakılmıştır.
Ayrıca eval fonksiyonu kullanılarak kod içeriği dinamik olarak oluşturulabilir.
eval( 'echo "Merhaba";' );
Modülerlik için include ve require fonksiyonları kullanılabilir. Dosya upload etme ve HTTP bağlantılarını ele alma gibi gelişmiş özellikler de PHP ile birlikte geliyor.
Evet arkadaşlar uzun ve yorucu bir derleme oldu. Zamanında ulakbim den aldığım bir makaleydi şimdi yeni baştan okuyup derledim en yalın ve sade dil kullanarak. Tabi bu sadelik elimden geldiği kadar. Umarım ki faydası dokunmuştur….
Ayhan ESEN
Bu makaleyi bilgisayarınza indirmek istiyorsanız burayı tıklayabilirsiniz…
Bu yazı toplamda 439, bugün ise 1 kez görüntülenmiş
Siz De Cevap Yazın